Ka┼╝dy, kto mia┼é styczno┼Ť─ç z j─Özykiem angielskim wy┼é─ůcznie podczas nauki w szkole, mo┼╝e nawet nie zdawa─ç sobie sprawy, ┼╝e angielski brytyjski i angielski ameryka┼äski ┼é─ůcz─ů si─Ö w jego wyobra┼╝eniach w jeden j─Özyk.

Tymczasem r├│┼╝nice mi─Ödzy obiema odmianami j─Özyka s─ů naprawd─Ö du┼╝e. Nie oznacza to oczywi┼Ťcie, ┼╝e Amerykanie i Brytyjczycy nie rozumiej─ů si─Ö nawzajem – r├│┼╝nice w wymowie, odmienne akcenty i pisownia stanowi─ů dla obu nacji pow├│d do kulturowych przekomarzanek i ┼╝art├│w, a nie do istnienia barier uniemo┼╝liwiaj─ůcych skuteczne porozumiewanie si─Ö.

Za to Europejczycy, w tym Polacy, powinni u┼Ťwiadomi─ç sobie, ┼╝e cz─Östo przyswajaj─ů w szkole pa┼ästwowej specyficzn─ů – trzeci─ůÔÇŽ – odmian─Ö j─Özyka: mieszank─Ö angielskiego brytyjskiego i ameryka┼äskiego.

Dopiero w kontakcie z rodowitymi m├│wcami ka┼╝dej z odmian zdaj─ů sobie spraw─Ö, ┼╝e co┼Ť jest na rzeczy – kto┼Ť zwraca im uwag─Ö na b┼é─Ödy, inaczej interpretuje zdania , albo wprost pyta sk─ůd ta dziwna wymowa, sk─ůd ten dziwny akcent.

Zapisz si─Ö na kurs j─Özyka angielskiego w noProblem!

Główne różnice między brytyjskim, a amerykańskim

R├│┼╝nic mi─Ödzy angielskim ameryka┼äskim, a angielskim brytyjskim jest du┼╝o. Dotycz─ů one zar├│wno s┼éownictwa (inne s┼éowa na okre┼Ťlenie tych samych desygnat├│w) jak wymowy, akcentu, pisowni i ca┼éych struktur gramatycznych.

R├│┼╝nice leksykalne

R├│┼╝nice leksykalne sprowadzaj─ů si─Ö do tego, ┼╝e stajemy przed konieczno┼Ťci─ů nauczenia si─Ö wi─Ökszej liczby s┼é├│wek. Czasem s┼éowo u┼╝ywane w jednej odmianie j─Özyka oznacza w drugiej co┼Ť zupe┼énie innego (np. vest- to dla Amerykan├│w kamizelka, a dla Brytyjczyk├│w podkoszulka;), czasem ta sama rzecz nazywana jest w ka┼╝dej z odmian inaczej ÔÇô dla Brytyjczyk├│w benzyna to petrol, dla amerykan├│w – gas. Czy trudno nauczy─ç si─Ö takiego „podw├│jnego s┼éownika”? Nie. Zazwyczaj znamy oba s┼éowa, tylko nie umiemy ich przyporz─ůdkowa─ç do konkretnej odmiany.

Ameryka┼äska odmiana j─Özyka angielskiego ÔÇô wymowa

Gdyby zapyta─ç Polak├│w na czym, w du┼╝ym uproszczeniu, polega r├│┼╝nica w wymowie mi─Ödzy angielskim ameryka┼äskim, a angielskim brytyjskim, odpowiedzieliby, ┼╝e wersja ameryka┼äska jest bardziej „przykuwaj─ůca uwag─Ö”. Chodzi tu przede wszystkim o cz─Östsze u┼╝ycie /├Ž/, czyli d┼║wi─Öku podobnego bardziej do d┼éugiego e. Angielski brytyjski okre┼Ťliliby za to jako bardziej „okr─ůg┼éy” – to zas┼éuga przewagi /╔Ĺ╦É/, czyli d┼éugiego a. Dla angielskiego ameryka┼äskiego charakterystyczna jest tak┼╝e m. in. rotyzajca, czyli wymawianie g┼éoski r przed sp├│┼ég┼éoskami i na ko┼äcu wyraz├│w, co daje efekt „wi─Ökszej transparentno┼Ťci” j─Özyka, a w prostych s┼éowach jest dla nas Polak├│w ┼éatwiejszy do zrozumienia.

Wymowa i akcent amerykański. Czym się różni?

R├│┼╝na artykulacja g┼éosek wi─ů┼╝e si─Ö z tym, ┼╝e w obu odmianach angielszczyzny mamy do czynienia z odmienn─ů wymow─ů i akcentowaniem wyraz├│w.

Je┼Ťli chcemy wy┼éapa─ç te r├│┼╝nice, musimy zda─ç sobie spraw─Ö, CO tak naprawd─Ö chcemy us┼éysze─ç. Innymi s┼éowy – zda─ç sobie spraw─Ö jak r├│┼╝ne rodzaje wymowy i akcentowania wp┼éywaj─ů na artykulacj─Ö. I tak:

  • akcent toniczny ÔÇô to wyr├│┼╝nienie sylaby za pomoc─ů zmiany wysoko┼Ťci tonu g┼éosu
  • akcent dynamiczny ÔÇô to wyr├│┼╝nienie sylaby lub zdania przez nasilenie g┼éosu
  • akcent iloczasowy (rytmiczny) ÔÇô to wyr├│┼╝nienie sylaby poprzez jej d┼éu┼╝sze wym├│wienie
  • nie mniej istotna jest odmienna wymowa samog┼éosek, jak r├│wnie┼╝ pomijanie ich a w niekt├│rych przypadkach ud┼║wi─Öcznianie
  • o wymowie ameryka┼äskiej m├│wi si─Ö, ┼╝e jest prostsza, ale te┼╝ ciekawsza i bardziej barwna. No i na pewno jest bardziej rozpowszechniona ni┼╝ ortodoksyjny akcent brytyjski.

Zapisz si─Ö na kurs j─Özyka angielskiego w noProblem!

Różnice gramatyczne w angielskim amerykańskim i brytyjskim

W┼Ťr├│d r├│┼╝nic gramatycznych mi─Ödzy angielskim ameryka┼äskim, a angielskim brytyjskim warto wymieni─ç r├│┼╝nice w formach czasownik├│w w czasie przesz┼éym (w brytyjskim cz─Östo znajdziemy ko┼äc├│wk─Ö nieregularn─ů -t, a po ameryka┼äsku jest to zwyk┼éy czasownik regularny z ko┼äc├│wk─ů -ed), r├│┼╝nice w u┼╝yciu czasu Present Perfect, przyimk├│w (prepositions) czy wreszcie w zapisie liczebnik├│w, czy idiom├│w. R├│┼╝nice jest oczywi┼Ťcie wi─Öcej – je┼Ťli chcemy pozna─ç je wszystkie, warto zapisa─ç si─Ö na kurs ameryka┼äskiej odmiany j─Özyka angielskiego.

Angielski ameryka┼äski – geneza r├│┼╝nic w j─Özyku angielskim

Genezy r├│┼╝nic w odmianach j─Özyka angielskiego nale┼╝y si─Ö dopatrywa─ç historii oraz uwarunkowaniach polityczno-kulturowych obu kraj├│w.

Brytyjska odmiana angielszczyzny kszta┼étowa┼éa si─Ö bez znacz─ůcych wp┼éyw├│w innych j─Özyk├│w nowo┼╝ytnych. Angielski ameryka┼äski – przeciwnie. Wprawdzie u pocz─ůtk├│w historii Stan├│w Zjednoczonych pojawiaj─ů si─Ö brytyjscy kolonizatorzy (1620), ale ich w┼éadza i wp┼éyw na losy Nowego ┼Üwiata nie trwaj─ů wiecznie.

Po wojnie o niepodleg┼éo┼Ť─ç Stan├│w Zjednoczonych (1775-1783) 4 lipca 1776 Kongres uchwali┼é Deklaracj─Ö Niepodleg┼éo┼Ťci (The Declaration of Independence) autorstwa mi─Ödzy innymi Thomasa Jeffersona, a w 1783 Wielka Brytania uzna┼éa niepodleg┼éo┼Ť─ç Stan├│w Zjednoczonych.

Stany Zjednoczone jak magnes przyci─ůga┼éy i wci─ů┼╝ przyci─ůgaj─ů emigrant├│w z ca┼éego ┼Ťwiata, dlatego miesza┼éy si─Ö tu i wci─ů┼╝ mieszaj─ů wp┼éywy wielu j─Özyk├│w. Zapo┼╝yczenia oraz inne zjawiska j─Özykowe ukszta┼étowa┼éy wi─Öc ca┼ékiem now─ů odmian─Ö angielszczyzny. Pami─Ötajmy, ┼╝e tak┼╝e dzi┼Ť wp┼éywy innych j─Özyk├│w na angielski ameryka┼äski s─ů znaczne – j─Özyk ┼╝yje i ci─ůgle ulega zmianom.

Dlaczego warto wybrać naukę języka amerykańskiego?

Przez lata Polak├│w w og├│le nie zajmowa┼é fakt, ┼╝e j─Özyk angielski ma jakie┼Ť odmiany. To by┼éa wiedza, po kt├│r─ů si─Öga┼éy osoby studiuj─ůce filologi─Ö angielsk─ů – nie profesjonali┼Ťci, kt├│rzy potrzebowali tego j─Özyka w pracy. Dopiero otwarcie na ┼Ťwiat, rozw├│j szk├│┼é j─Özykowych, nap┼éyw native speaker├│w, dost─Öp do Internetu – w tym medi├│w spo┼éeczno┼Ťciowych oraz fakt, ┼╝e zacz─Öli┼Ťmy podr├│┼╝owa─ç na pot─Ög─Ö, sprawi┼éy, ┼╝e wiedza ta dotar┼éa do wszystkich u┼╝ytkownik├│w angielszczyzny.

Dzi┼Ť mo┼╝na ju┼╝ wybra─ç, kt├│rej odmiany j─Özyka chcemy si─Ö uczy─ç jako wiod─ůcej. Mo┼╝na te┼╝ uporz─ůdkowa─ç swoj─ů dotychczasow─ů wiedz─Ö i kompetencje j─Özykowe, samodzielnie b─ůd┼║ na kursach, wgryzaj─ůc si─Ö w r├│┼╝nice mi─Ödzy ameryka┼äsk─ů odmian─ů j─Özyka angielskiego i odmian─ů brytyjsk─ů.

Zapisz si─Ö na kurs j─Özyka angielskiego w noProblem!

Popularno┼Ť─ç j─Özyka ameryka┼äskiego. Sk─ůd si─Ö bierze?

O tym, ┼╝e j─Özyk angielski jest wsp├│┼éczesn─ů ┼éacin─ů – czyli j─Özykiem mi─Ödzynarodowym, dzi─Öki kt├│remu wszystkie grupy zawodowe oraz osoby indywidualne mog─ů si─Ö efektywnie porozumiewa─ç – m├│wi si─Ö od wielu lat. Jednak dopiero od niedawna zdajemy sobie spraw─Ö, ┼╝e tak naprawd─Ö to w┼éa┼Ťnie ameryka┼äski angielski zdominowa┼é aren─Ö mi─Ödzynarodow─ů.

Popularno┼Ť─ç tej odmiany angielszczyzny zawdzi─Öczamy w znacznej mierze ekspansji szeroko poj─Ötej kultury popularnej, zw┼éaszcza filmowi i muzyce. Ameryka┼äska popkultura, z kt├│r─ů obcujemy za po┼Ťrednictwem wszystkich mo┼╝liwych medi├│w od najm┼éodszych lat sprawia, ┼╝e angielski ameryka┼äski obecny jest w naszym codziennym ┼╝yciu non stop.

Ogl─ůdamy, s┼éuchamy, rozumiemy – a kiedy w angielskim ameryka┼äskim pojawiaj─ů si─Ö jakie┼Ť wtr─Öty brytyjskie (cho─çby w wypowiedziach aktor├│w na co dzie┼ä m├│wi─ůcych po ameryka┼äsku, a do roli szlifuj─ůcych brytyjski akcent), co┼Ť zaczyna zgrzyta─ç. To odzywa si─Ö nasza intuicja j─ÖzykowychÔÇŽ